15+ CÁCH LÀM ĐỒ CHƠI STEM CHO TRẺ MẦM NON TỪ VẬT LIỆU TÁI CHẾ

Bật mí cách làm đồ chơi stem cho trẻ mầm non cực thú vị từ vật liệu có sẵn. Giúp bé yêu khơi nguồn sáng tạo, phát triển trí tuệ vượt trội ngay tại nhà. Xem ngay hướng dẫn tại đây!

Giáo dục STEM cho trẻ mầm non là gì?

Giáo dục STEM cho trẻ mầm non là phương pháp giảng dạy tích hợp bốn lĩnh vực: Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kỹ thuật (Engineering) và Toán học (Math). Thay vì dạy từng môn học rời rạc, phương pháp này tập trung vào việc cho trẻ tiếp cận kiến thức thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế và giải quyết vấn đề cụ thể.
Đối với lứa tuổi mầm non, STEM không phải là những công thức khô khan hay lý thuyết phức tạp. Khái niệm này được hiểu đơn giản qua các hoạt động như:

• Quan sát và khám phá: Trẻ tìm hiểu về sự biến đổi của thời tiết, cách cây cối lớn lên hoặc sự hòa tan của các chất trong nước (Khoa học).
• Sử dụng công cụ: Bé làm quen với cách vận dụng các thiết bị đơn giản như kéo, băng dính, kính lúp để hoàn thành một nhiệm vụ (Công nghệ).
• Thiết kế và xây dựng: Trẻ tự tay lắp ráp những ngôi nhà bằng khối gỗ, làm xe đua từ vỏ chai hoặc xây cầu từ que kem (Kỹ thuật).
• Làm quen với các con số: Bé học cách đo đạc độ dài, so sánh kích thước hoặc phân loại các đồ vật theo hình dáng và số lượng (Toán học).

Mục tiêu cốt lõi của giáo dục STEM ở giai đoạn này là khơi dậy trí tò mò tự nhiên, giúp trẻ hình thành tư duy phản biện và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm ngay từ những năm tháng đầu đời.

Cách làm đồ chơi stem cho trẻ mầm non đơn giản

Cân thăng bằng

Mục tiêu: Giúp bé hiểu về trọng lượng và sự cân bằng giữa các vật thể.

Nguyên vật liệu: Một chiếc móc quần áo, hai chiếc cốc nhựa, dây dù, kéo.

Các bước thực hiện:

• Bước 1: Bạn dùng kéo đục hai lỗ nhỏ đối xứng nhau ngay sát miệng của mỗi chiếc cốc nhựa.
• Bước 2: Cắt hai sợi dây dù có độ dài bằng nhau rồi luồn qua các lỗ đã đục để làm quai xách cho cốc.
• Bước 3: Buộc chặt hai quai xách này vào hai đầu của chiếc móc quần áo sao cho hai cốc treo cân đối.
• Bước 4: Treo móc lên một vị trí cố định và hướng dẫn trẻ bỏ các món đồ chơi nhỏ vào cốc để quan sát sự chênh lệch.

Bảng đếm số thông minh

Mục tiêu: Rèn luyện kỹ năng đếm và nhận diện mặt số cơ bản.
Nguyên vật liệu: Tấm bìa carton, bút dạ, kẹp gỗ.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Bạn vẽ mười hình tròn lớn lên tấm bìa rồi dùng bút dạ viết số từ một đến mười vào giữa mỗi hình.
• Bước 2: Vẽ thêm các chấm tròn tương ứng với con số bên dưới để trẻ dễ dàng hình dung số lượng.
• Bước 3: Yêu cầu trẻ lấy kẹp gỗ kẹp xung quanh hình tròn sao cho số lượng kẹp đúng với con số đã ghi trên bảng.

Xe đua phản lực

Mục tiêu: Tìm hiểu về lực đẩy không khí giúp vật thể chuyển động.
Nguyên vật liệu: Vỏ chai nhựa, bốn nắp chai, bóng bay, ống hút, băng dính, hai que tre nhỏ.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Bạn đục lỗ chính giữa bốn nắp chai để làm bánh xe.
• Bước 2: Xiên que tre qua thân chai nhựa rồi gắn các nắp chai vào hai đầu que làm trục bánh xe.
• Bước 3: Lồng quả bóng bay vào một đầu ống hút và quấn băng dính thật chặt để không khí không thoát ra ở mối nối.
• Bước 4: Dán cố định ống hút dọc theo thân chai nhựa sao cho đầu thổi quay về phía sau.
• Bước 5: Bé thổi căng quả bóng rồi thả tay ra để xe chạy về phía trước nhờ lực đẩy của hơi từ bóng bay.

Thí nghiệm núi lửa phun trào

Mục tiêu: Khám phá phản ứng hóa học tạo ra bọt khí sinh động.
Nguyên vật liệu: Bột baking soda, giấm ăn, màu thực phẩm, một chiếc lọ nhỏ hoặc mô hình núi đất sét.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Đặt chiếc lọ nhỏ vào giữa khay nhựa hoặc đắp đất sét xung quanh lọ để tạo hình ngọn núi.
• Bước 2: Cho khoảng ba thìa bột baking soda vào bên trong lọ.
• Bước 3: Nhỏ thêm vài giọt màu thực phẩm đỏ vào lọ để tạo màu giống như nham thạch.
• Bước 4: Đổ giấm ăn từ từ vào lọ và cùng bé quan sát hiện tượng sủi bọt phun trào ra ngoài.

Điện thoại ống lon

Mục tiêu: Tìm hiểu sự truyền âm thanh qua môi trường chất rắn.
Nguyên vật liệu: Hai chiếc ống lon, sợi dây dù dài, chiếc đinh nhỏ.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Đục một lỗ nhỏ ở chính giữa phần đáy của cả hai chiếc ống lon.
• Bước 2: Luồn một đầu dây qua lỗ của ống lon thứ nhất rồi thắt nút thật to ở phía bên trong để dây không bị tuột.
• Bước 3: Làm tương tự với đầu dây còn lại cho chiếc ống lon thứ hai.
• Bước 4: Hai người cầm hai ống lon đứng xa nhau sao cho sợi dây kéo thật căng để có thể nghe rõ tiếng nói của nhau.

Đồng hồ mặt trời

Mục tiêu: Giúp trẻ quan sát quy luật thay đổi vị trí của bóng nắng theo thời gian.
Nguyên vật liệu: Đĩa giấy, bút chì, bút lông màu.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Đục một lỗ nhỏ ở tâm đĩa giấy rồi cắm chiếc bút chì đứng thẳng vào đó.
• Bước 2: Đem đĩa giấy ra đặt ở nơi có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp từ sáng đến chiều.
• Bước 3: Vào mỗi khung giờ đúng, bạn cùng trẻ đánh dấu vị trí mà bóng của bút chì đổ trên mặt đĩa.
• Bước 4: Sau một ngày, trẻ sẽ có một chiếc đồng hồ bằng bóng nắng để nhận biết thời gian cơ bản.

Tháp cốc giấy

Mục tiêu: Rèn luyện tư duy kỹ thuật và sự khéo léo của các ngón tay.
Nguyên vật liệu: Nhiều chiếc cốc giấy hoặc cốc nhựa dùng một lần.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Xếp một hàng cốc sát nhau trên mặt đất phẳng để tạo thành phần chân đế vững chắc.
• Bước 2: Đặt tiếp các lớp cốc tiếp theo chồng lên khoảng trống giữa hai chiếc cốc ở hàng dưới.
• Bước 3: Tiếp tục xếp dần lên cao cho đến khi chỉ còn một chiếc cốc ở đỉnh tháp.

Cơn mưa sắc màu

Mục tiêu: Quan sát hiện tượng hòa tan và sự tách lớp giữa dầu và nước.
Nguyên vật liệu: Ly nước lọc, dầu ăn, màu thực phẩm.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Đổ nước lọc vào khoảng hai phần ba chiếc ly thủy tinh.
• Bước 2: Rót thêm một lớp dầu ăn lên trên mặt nước và chờ cho hai lớp này tách hẳn nhau ra.
• Bước 3: Nhỏ từng giọt màu thực phẩm vào lớp dầu ăn.
• Bước 4: Quan sát những hạt màu từ từ rơi qua lớp dầu và bắt đầu tan vào nước tạo nên những dải màu đẹp mắt.

Chong chóng giấy

Mục tiêu: Giúp trẻ làm quen với năng lượng gió.
Nguyên vật liệu: Giấy màu, đinh ghim nhỏ, que gỗ, kéo.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Cắt một tờ giấy màu thành hình vuông hoàn hảo.
• Bước 2: Dùng kéo cắt bốn đường chéo từ bốn góc hướng vào tâm nhưng không cắt đứt hẳn.
• Bước 3: Gập các đầu góc giấy xen kẽ vào tâm đĩa rồi dùng đinh ghim xuyên qua tất cả các nếp gấp.
• Bước 4: Ghim chong chóng vào đầu que gỗ sao cho cánh quạt có đủ không gian để quay tự do.
• Bước 5: Mang chong chóng ra trước gió để bé quan sát sự chuyển động tròn.

Máy chiếu hình ảnh

Mục tiêu: Khám phá cách ánh sáng truyền đi và tạo bóng phóng đại.
Nguyên vật liệu: Lõi giấy vệ sinh, màng bọc thực phẩm, bút dạ, đèn pin.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Căng một miếng màng bọc thực phẩm lên một đầu lõi giấy rồi dùng dây thun buộc cố định.
• Bước 2: Dùng bút dạ vẽ những hình thù đơn giản như mặt trăng hoặc ngôi sao lên lớp màng bọc đó.
• Bước 3: Đưa máy chiếu vào phòng tối và dùng đèn pin chiếu xuyên qua lõi giấy hướng lên tường.
• Bước 4: Bé có thể di chuyển máy chiếu ra xa hoặc lại gần để thấy sự thay đổi kích thước của hình ảnh.

Ngôi nhà carton

Mục tiêu: Phát triển tư duy không gian và khả năng thiết kế mô hình cơ bản.
Nguyên vật liệu: Thùng giấy cũ, kéo, băng dính, màu vẽ.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Phác thảo các mảng tường và mái nhà lên tấm bìa phẳng rồi dùng kéo cắt rời ra.
• Bước 2: Dùng băng dính dán các cạnh tường lại với nhau để tạo thành khung nhà vững chãi.
• Bước 3: Gắn phần mái lên phía trên và gia cố lại bằng keo dán.
• Bước 4: Hướng dẫn trẻ tự tay trổ cửa sổ và trang trí màu sắc cho ngôi nhà thêm sinh động.

Thuyền giấy nổi trên nước

Mục tiêu: Tìm hiểu về sức nổi của vật liệu trong môi trường nước.
Nguyên vật liệu: Giấy màu hình chữ nhật.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Gấp đôi tờ giấy theo chiều dọc rồi gấp tiếp hai góc phía trên vào giữa để tạo hình tam giác.
• Bước 2: Lần lượt gấp các mép giấy thừa ở dưới lên trên và mở rộng phần giữa để tạo thành hình vuông nhỏ.
• Bước 3: Tiếp tục gấp ngược các góc hình vuông lên trên rồi kéo nhẹ hai bên để hiện ra hình chiếc thuyền.
• Bước 4: Thả thuyền vào chậu nước và thử đặt thêm các vật nhẹ lên thuyền để quan sát sức nổi.

Máy lọc nước mini

Mục tiêu: Giải thích quy trình làm sạch nước qua các lớp vật liệu lọc.
Nguyên vật liệu: Chai nhựa, bông y tế, cát, sỏi, nước bẩn.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Cắt đôi chiếc chai nhựa rồi úp ngược phần đầu chai vào phần thân dưới.
• Bước 2: Đặt một lớp bông y tế xuống dưới cùng ngay tại phần cổ chai.
• Bước 3: Đổ tiếp một lớp cát sạch rồi đến một lớp sỏi nhỏ lên phía trên lớp bông.
• Bước 4: Rót nước bẩn vào máy lọc và quan sát những giọt nước sạch dần dần chảy xuống phần đáy chai.

Bàn tính hạt cườm

Mục tiêu: Hỗ trợ trẻ tập đếm và làm quen với toán học trực quan.
Nguyên vật liệu: Khung bìa cứng, dây thép nhỏ, hạt cườm màu sắc.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Đục các lỗ nhỏ đối xứng nhau trên khung bìa cứng để làm các hàng ngang.
• Bước 2: Xỏ mười hạt cườm vào từng sợi dây thép rồi gắn cố định hai đầu dây vào các lỗ đã đục.
• Bước 3: Kiểm tra sao cho các hạt cườm có thể trượt qua lại dễ dàng trên dây thép.
• Bước 4: Dạy bé cách gạt các hạt cườm để học đếm và thực hiện các phép cộng đơn giản.

Trò chơi câu cá

Mục tiêu: Khám phá lực hút của nam châm và rèn luyện khả năng tập trung.
Nguyên vật liệu: Giấy màu, kẹp sắt, que gỗ, nam châm, sợi dây dù.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Cắt giấy màu thành các hình con cá nhỏ rồi gắn kẹp sắt vào phần đầu mỗi con cá.
• Bước 2: Buộc sợi dây dù vào đầu chiếc que gỗ để làm cần câu.
• Bước 3: Gắn cục nam châm vào đầu dây còn lại của cần câu thật chắc chắn.
• Bước 4: Bé sẽ sử dụng cần câu để hút các con cá lên thông qua lực hút của nam châm đối với kẹp sắt.

Bánh Pizza toán học

Mục tiêu: Học cách phân chia phần bằng nhau và tương ứng số lượng.
Nguyên vật liệu: Bìa cứng hình tròn, bút dạ màu.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Bạn vẽ một hình tròn lớn lên bìa cứng rồi chia thành tám lát bánh bằng nhau.
• Bước 2: Viết các con số từ một đến tám vào tâm của mỗi lát bánh đó.
• Bước 3: Yêu cầu trẻ vẽ hoặc dán các chấm tròn nhỏ lên từng lát bánh sao cho số chấm bằng đúng con số đã ghi.

Tranh vẽ bằng nước chanh

Mục tiêu: Tìm hiểu sự thay đổi của chất dưới tác động của nhiệt độ.
Nguyên vật liệu: Nước cốt chanh, giấy trắng, tăm bông, đèn điện hoặc nến.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Vắt lấy nước cốt chanh vào một cái chén nhỏ.
• Bước 2: Dùng tăm bông nhúng vào nước chanh để vẽ tranh hoặc viết chữ lên tờ giấy trắng.
• Bước 3: Đợi cho tờ giấy khô hoàn toàn và nét vẽ biến mất không còn dấu vết.
• Bước 4: Bạn giúp trẻ hơ nhẹ tờ giấy qua nguồn nhiệt để thấy bức tranh hiện lên rõ rệt với màu nâu đậm.

Bộ kính lúp tự chế

Mục tiêu: Khám phá khả năng phóng đại hình ảnh qua thấu kính nước.
Nguyên vật liệu: Vỏ chai nhựa trong suốt, nước sạch, kéo.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Cắt một hình tròn nhỏ có đường kính khoảng bốn centimet từ phần vai cong của vỏ chai nhựa.
• Bước 2: Đặt mảnh nhựa đó nằm ngang rồi nhỏ một giọt nước lớn vào chính giữa mặt nhựa.
• Bước 3: Cầm nhẹ mảnh nhựa đưa lên phía trên các chữ cái nhỏ để thấy chúng được phóng đại to hơn qua giọt nước.

Trò chơi xếp hình que kem

Mục tiêu: Phát triển khả năng quan sát và tư duy logic.
Nguyên vật liệu: Mười chiếc que kem gỗ, màu vẽ, băng dính.
Các bước thực hiện:

• Bước 1: Xếp các que kem nằm sát cạnh nhau thành một mảng phẳng rồi dùng băng dính cố định mặt sau.
• Bước 2: Lật mặt trước lại và cùng trẻ vẽ một bức tranh lớn lên toàn bộ bề mặt mười chiếc que kem đó.
• Bước 3: Đợi màu khô hẳn rồi bóc băng dính ra để các que kem rời rạc nhau.
• Bước 4: Trộn lẫn các que kem và yêu cầu trẻ tìm cách sắp xếp lại cho đúng thứ tự để hiện ra bức tranh ban đầu.

Lưu ý khi hướng dẫn bé làm đồ chơi Stem

• Luôn có sự giám sát của người lớn: Đảm bảo cha mẹ hoặc thầy cô luôn ở bên cạnh khi bé thao tác với kéo, đinh ghim hoặc các vật liệu nhỏ để xử lý kịp thời các tình huống bất ngờ.
• Sử dụng vật liệu an toàn: Ưu tiên dùng đồ tái chế sạch sẽ như bìa carton, chai nhựa và các loại màu vẽ không gây độc hại cho sức khỏe của trẻ nhỏ.
• Để trẻ tự tay thực hiện: Khuyến khích bé tự mình cắt dán, lắp ráp thay vì làm thay hoàn toàn để con rèn luyện tính tự lập và sự khéo léo của đôi tay.
• Giải thích kiến thức đơn giản: Sử dụng ngôn từ gần gũi và các ví dụ thực tế để trẻ dễ dàng nắm bắt các quy luật khoa học hoặc toán học cơ bản nhất.
• Động viên và khen ngợi: Luôn kiên nhẫn và dành những lời khen đúng lúc để tạo động lực, giúp bé cảm thấy tự tin hơn trong quá trình khám phá và sáng tạo.
• Học hỏi qua những sai sót: Cho phép bé thử sai và cùng con tìm ra nguyên nhân nếu món đồ chơi chưa hoạt động như mong muốn để phát triển tư duy logic.

Trẻ mầm non ở độ tuổi nào có thể làm đồ chơi STEM?

Trẻ mầm non trong độ tuổi từ 3 đến 6 tuổi đều có thể bắt đầu tham gia làm đồ chơi stem phù hợp với từng giai đoạn phát triển của mình. Cụ thể như sau:

• Trẻ từ 3 đến 4 tuổi: Ở lứa tuổi này, bé có thể thực hiện các hoạt động đơn giản như phân loại hình khối, màu sắc hoặc tham gia vào các thí nghiệm quan sát hiện tượng tự nhiên dễ hiểu.
• Trẻ từ 5 đến 6 tuổi: Đây là giai đoạn các bé đã đủ khéo léo và có khả năng tư duy tốt hơn để thực hiện những dự án lắp ráp mô hình từ bìa carton, làm xe đua hoặc các thí nghiệm hóa học vui.

Dù ở bất kỳ độ tuổi nào trong cấp học mầm non, việc làm đồ chơi stem luôn cần có sự đồng hành và giám sát chặt chẽ của người lớn để đảm bảo an toàn và giúp trẻ hiểu rõ các kiến thức khoa học cơ bản.